Ngày 31/12/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 152/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán áp dụng đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh (gọi tắt là Thông tư 152/2025/TT-BTC), đánh dấu bước tiến quan trọng trong chuẩn hóa, hiện đại hóa chế độ kế toán đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, tạo nền tảng cho việc quản lý thuế theo hướng minh bạch, công bằng và sát thực, phù hợp với lộ trình cải cách hành chính và cải thiện môi trường kinh doanh của Chính phủ.

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư 152/2025/TT-BTC hướng dẫn việc ghi sổ kế toán đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đang hoạt động theo quy định của pháp luật. 

Như vậy, kể từ ngày 01/01/2026, tất cả hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đều phải thực hiện ghi sổ kế toán theo quy định tại Thông tư này, không phân biệt quy mô hay ngành nghề hoạt động, thể hiện rõ định hướng của cơ quan nhà nước trong việc tạo dựng một khung kế toán rõ ràng, minh bạch cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, giúp cơ quan quản lý Nhà nước quản lý thuế, tài chính minh bạch và hiệu quả hơn và người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ, minh bạch và đúng quy định pháp luật.

2. Một số điểm đáng chú ý của Thông tư 152/2025/TT-BTC

* Về tổ chức công tác kế toán

Theo Điều 2, Thông tư 152/2025/TT-BTC, người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể tự ghi chép sổ kế toán, bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán theo quy định của pháp luật. Đòng thời, cho phép hộ kinh doanh bố trí người thân như vợ, chồng, cha mẹ, con, anh chị em ruột làm kế toán; cho phép người quản lý, thủ kho, thủ quỹ hoặc người thường xuyên mua bán tài sản kiêm nhiệm công tác kế toán. 

Quy định này giúp giảm áp lực về nhân sự, chi phí kế toán, đặc biệt đối với các hộ kinh doanh nhỏ, siêu nhỏ và tăng tính linh hoạt trong tổ chức công tác kế toán.

 * Về sổ kế toán và lưu trữ tài liệu kế toán

Theo Điều 3, Thông tư 152/2025/TT-BTC cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh lựa chọn hình thức lưu trữ tài liệu kế toán bằng bản giấy hoặc phương tiện điện tử, áp dụng đối với hóa đơn, chứng từ kế toán và sổ kế toán.

Thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán tối thiểu là 05 năm; riêng hóa đơn thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế. Bên cạnh các mẫu sổ kế toán hướng dẫn, hộ kinh doanh được bổ sung hoặc điều chỉnh biểu mẫu sổ cho phù hợp với nhu cầu quản lý, nhưng phải bảo đảm đầy đủ các thông tin bắt buộc như tên sổ, ngày tháng lập sổ, chữ ký người đại diện (và đóng dấu nếu có).

* Phân loại chế độ kế toán theo nghĩa vụ thuế (Chương II)

Ngoài ra, Thông tư 152/2025/TT-BTC quy định cụ thể, phân loại rõ chế độ kế toán theo nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh, giúp việc áp dụng dễ thực hiện, cụ thể:

+ Hộ kinh doanh không chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN chỉ sử dụng Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu S1a-HKD) nhằm theo dõi doanh thu, làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế.

+ Hộ kinh doanh nộp thuế GTGT và TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu sử dụng Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu S2a-HKD), ghi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ thuế để xác định số thuế phải nộp.

+ Hộ kinh doanh nộp thuế GTGT theo % doanh thu và TNCN theo thu nhập phải mở đầy đủ 04 loại sổ kế toán, bao gồm sổ doanh thu, sổ chi tiết doanh thu – chi phí, sổ theo dõi vật liệu – hàng hóa và sổ chi tiết tiền. Đây là mô hình quản lý kế toán chặt chẽ nhất, tiệm cận với doanh nghiệp siêu nhỏ.

Trường hợp hộ kinh doanh phát sinh các loại thuế khác như thuế tài nguyên, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế xuất nhập khẩu… thì phải mở thêm Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác (Mẫu S3a-HKD).

Đối với hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử và được hệ thống thông tin quản lý thuế hỗ trợ xác định số thuế GTGT, thuế TNCN phải nộp, Thông tư yêu cầu sử dụng sổ kế toán để theo dõi, đối chiếu với thông báo của cơ quan thuế, góp phần hạn chế sai sót và rủi ro trong thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Để triển khai hiệu quả, hộ kinh doanh cần xác định đúng phương pháp nộp thuế, từ đó lựa chọn chế độ sổ sách phù hợp; các cơ quan tài chính, thuế địa phương cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nhằm giúp hộ kinh doanh tiếp cận và thực hiện đúng quy định, tránh sai sót và rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.

Thông tư 152/2025/TT-BTC chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC. 

Để xem nội dung chi tiết, vui lòng tải xuống: Tại đây!

Thanh Nguyên (Thông tư 152/2025/TT-BTC)