Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 287/2026/NĐ-CP quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí và xuất bản. Đối với lĩnh vực báo chí, Nghị định đưa ra nhiều quy định mới về cơ chế chi trả tiền bản quyền đối với hoạt động sáng tạo cũng như khai thác, sử dụng tác phẩm, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý trong bảo vệ quyền tác giả và khuyến khích sáng tạo. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.

Theo quy định mới, tiền bản quyền sáng tạo đối với tác phẩm báo chí thuộc loại hình báo chí in và báo chí điện tử được thực hiện theo quy định của pháp luật về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu. Đối với tác phẩm báo chí thuộc loại hình phát thanh và truyền hình, khoản tiền bản quyền sáng tạo được tính trong đơn giá sản xuất tác phẩm đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt khi thực hiện nhiệm vụ đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu sử dụng ngân sách nhà nước.

Nghị định cũng quy định cụ thể cơ chế chi trả tiền bản quyền đối với việc khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí. Đối với báo chí in và báo chí điện tử, mức tiền bản quyền do cơ quan đại diện chủ sở hữu quyền tác giả, cơ quan đại diện quản lý hoặc tổ chức được phân cấp, ủy quyền thỏa thuận với tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng. Việc xác định mức chi trả căn cứ vào nhiều yếu tố như tần suất sử dụng, thời lượng, vị trí đăng tải, mục đích, phạm vi, hình thức và phương tiện khai thác, doanh thu phát sinh (nếu có) cùng các tiêu chí liên quan khác theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, Nghị định quy định mức tiền bản quyền đối với hoạt động khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí in và báo chí điện tử không được thấp hơn 20% tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm. Đây được xem là một trong những điểm mới nhằm bảo đảm quyền lợi của chủ thể quyền khi tác phẩm tiếp tục được khai thác sau quá trình sáng tạo ban đầu.

Đối với lĩnh vực phát thanh và truyền hình, tiền bản quyền khai thác, sử dụng tác phẩm được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận giữa cơ quan đại diện chủ sở hữu hoặc đơn vị được ủy quyền với tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng, nhưng không được thấp hơn khung chi trả do Nghị định quy định đối với từng thể loại tác phẩm. Trường hợp cơ quan báo chí phát thanh, truyền hình khai thác tác phẩm nhưng không có nguồn thu từ quảng cáo, tài trợ hoặc không thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào thì mức tiền bản quyền được chi trả bằng 30% khung chi trả theo quy định.

Nghị định cũng quy định một số trường hợp được miễn xin phép và miễn trả tiền bản quyền. Cụ thể, đối với các tác phẩm báo chí mà Nhà nước là đại diện chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan, khi được khai thác nhằm phục vụ công tác tuyên truyền, không vì mục đích thương mại cho trẻ em, đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo thì tổ chức, cá nhân sử dụng không phải xin phép và không phải trả tiền bản quyền. Tuy nhiên, đơn vị sử dụng vẫn phải ghi rõ tên tác giả và nguồn gốc, xuất xứ của tác phẩm theo quy định của pháp luật.

Việc ban hành Nghị định số 287/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý thống nhất trong việc xác định và chi trả tiền bản quyền đối với các tác phẩm báo chí, đồng thời bảo đảm hài hòa quyền và lợi ích của tác giả, cơ quan báo chí cũng như các tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tác phẩm. Đây cũng là bước hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền tác giả trong lĩnh vực báo chí, phù hợp với yêu cầu phát triển của môi trường truyền thông số và hoạt động khai thác nội dung trên nhiều nền tảng hiện nay.

Nguồn: antoanthongtin.vn