Truyện ngắn

                                                                MINH ĐIỀN

          Không biết tự bao giờ mà chị Hai có tên gọi là chị “Hai Phụ nữ” nữa. Chỉ biết, từ khi chị đảm trách phong trào Phụ nữ ở ấp Rạch Quau này thì cái tên lại theo chị kể từ đó. Cứ tiếng cười đi trước con người theo sau, bất cứ chị em nào cần đến chị thì chị đến giúp đỡ. Riết rồi, có chuyện gì chị em ở ấp này cũng nhờ đến ý kiến của chị. Mới tờ mờ sáng chị Hai đặt len, thùng lên xe, ràng buộc cẩn thận rồi tất tả đi về phía con đường liên xã thì nghe tiếng gọi rối rít:

     -  Chị Hai, chị Hai!

    Chị Hai dừng chiếc xe đạp hỏi:

      - Thím Tiếng kêu chị có việc gì không?

   Vợ Út Tiếng nở nụ cười thân thiện:

      - Dạ, hồi hôm qua, em có qua nhà tìm mà không gặp chị. Đoán biết sáng này chị thế nào cũng đi ngang qua đây nên em ra đứng chờ. Giờ gặp chị, em mừng quá chừng!

     Chị Hai dựng xe cẩn thận rồi đi thẳng đến cái băng ngồi làm bằng gỗ đặt dưới gốc cây trứng cá, ngồi xuống lật ngửa cái nón phe phẩy quạt, trên khuôn mặt chị mồ hôi lấm tấm. Chị kéo cái khăn rằn lau vội, cố nán lại xem coi vợ Út Tiếng cần giúp chuyện gì. Vợ Út Tiếng chạy vào nhà lấy sản phẩm đan đát vẫn còn dây nhợ tua tủa đưa cho chị, vừa đưa vừa hỏi:

    - Đâu chị coi, em đan như vầy có đúng chưa? Để không hỏi, cắm đầu cắm cổ đan xong người ta bảo gỡ ra, rồi làm lại thì mất công thấy mồ, không biết đan đến khi nào cho xong một cái nữa…

    Chị Hai đón lấy, xem xem một lượt chị nghĩ thầm “Xem ra, em ấy cũng sáng dạ quá chứ, mới chỉ qua một lần đã làm được và làm như người đã biết đan từ lâu rồi”.  Nghĩ vậy nên chị trả lời:

      - Ừ, hôm nay đan được rồi nè, để sáng mai, chị chở hàng qua giao cho mà làm.

     Nói rồi chị Hai lên xe định đi thì cô ấy ngăn lại:

     - Chị định đi đâu mà gấp gáp quá vậy? Chị em mình lâu lâu mới gặp, hay là chị Hai ngồi đây em chạy ù vào nhà làm một ly cà phê, hai chị em mình uống, nói chuyện phiếm một chút hãy đi. Sẵn, chị Hai dạy em làm cái miệng giỏ giùm luôn, đã làm ơn phải làm ơn cho trót chứ!

       Chị Hai từ chối: 

      - Thôi! Hẹn em lúc khác đi vì hôm nay có các em Đoàn Thanh niên của xã về phát động trồng cây, trồng bông hoa ven hai bên con đường liên xã nè. Chị Hai phải đi đến đó để cùng làm với các em ấy, vừa động viên các em làm việc, vừa tham gia phong trào luôn.

     Nói vậy nhưng vợ Út Tiếng vẫn chưa chịu cho chị đi, tay vẫn giữ khư khư cái cổ xe đạp, vừa nói:

      - Trời ơi, chuyện của tuổi trẻ thì cứ để tụi trẻ nó làm đi. Chị đã một thời cống hiến cho xã hội rồi bây giờ phải nghỉ ngơi chứ! Vả lại, chị đi làm vậy rồi ai để ý, ai mang ơn mình đâu mà chị tham gia cho nó mệt! Thôi ở đây uống cà phê nghỉ cho nó khỏe rồi về lo chuyện bếp núc chị ơi!

   Chị Hai nhìn vợ Út Tiếng cười hỏi:

      - Vừa rồi em có đi họp tổng kết năm của Chi hội phụ nữ ấp mình không?

      Vợ Út Tiếng nghe chị Hai hỏi tưởng chị không nhớ mình hôm hội nghị nên nhăn mặt trả lời vừa nhắc chị Hai:

       - Có chứ! Vừa rồi em lên ca bài “Tiếng chài trên sóc Bom Bo” người ta vỗ tay quá trời luôn đó, chị không nhớ hả?

      Chị Hai lại cười:

      - Chị Hai nhớ chứ! Chính tay chị lên tặng em cái hoa hồng đây mà!

     Vợ Út Tiếng nghe nói cười khanh khách vì thấy chị Hai không quên mình hôm hội nghị tổng kết, lại nhắc đến sở trường văn nghệ, bộ môn mà cô yêu thích, vừa cười vừa nói:

      - Em tưởng chị không nhớ chứ!

   Chị Hai giải thích luôn về câu hỏi vừa rồi của mình:

    - Sở dĩ chị Hai hỏi em vì muốn nhắc em vừa rồi trong đợt tổng kết, mỗi chị em phụ nữ mình đã đăng ký thực hiện phong trào “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác” mà! Nên mỗi người chúng ta, trong đó có em phải thực hiện theo nội dung mà mình đã đăng ký chứ!

    Vợ Út Tiếng đáp:

     - Ờ mà, em đăng ký cho có phong trào thôi, chứ quanh năm không ra khỏi ông táo, học hỏi làm theo cái gì được chị ơi.

   Chị Hai nghiêm nghị:

   - Em nói vậy là xem thường phụ nữ mình quá rồi. Em quên chị em phụ nữ mình là con cháu của Bà Trưng, Bà Triệu đó sao.

   Vợ Út Tiếng thỏ thẻ:

     - Vậy chị nói thử coi mình có thể thực hiện làm theo đức tính nào của Bác  đây?

     Chị Hai giải thích cho vợ Út Tiếng hiểu:  

    - Mỗi người bắt đầu thực hiện bằng công việc nhỏ, công việc dễ làm như trồng hoa quanh nhà, quanh xóm ấp làm cho khu dân cư thêm sạch đẹp văn minh, tiết kiệm, tăng gia sản xuất để nâng mức sống gia đình… Đến công việc xã hội như tham gia các phong trào do Đảng và Nhà nước phát động chẳng hạn công việc trồng cây này nè. Với lại, đúng như lời em nói công việc của mình làm cũng phải cần mọi người biết đến, để lan tỏa những việc làm tốt đến mọi người. Lúc đó, xã hội sẽ có nhiều nhân tố tích cực giữ bình yên cho xóm ấp, làng xã. Nhưng đôi lúc cũng không cần ai mang ơn hay vinh danh đâu! Việc gì mình thấy có ích lợi cho làng, xóm và mọi người là cứ làm!

      Vợ Út Tiếng tỏ vẻ nghĩ ngợi:

      - Ừ hén! Vậy mà từ trước đến giờ em nghĩ không ra, tưởng làm theo Bác là làm công việc của làng, của xã chứ.

      Chị Hai tiếp lời:

      - Thực ra, từ trước đến giờ em đã làm được rất nhiều công việc có ý nghĩa rồi đó, như tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm nè. Chị thấy việc nào em cũng làm tốt. Ở đây chị Hai có ghi nhận hết mà. 

      Vợ Út Tiếng tỏ vẻ vui mừng: 

     - Những công việc đó cũng tính vào thực hiện phong trào làm theo Bác được sao chị?

    Chị Hai trả lời ngay:

     - Được chứ! Ngay cả những việc làm em cảm thấy bình thường nhưng có ý nghĩa cũng là tham gia được phong trào rồi. Chị ví dụ như em dắt bà lão qua đường, hay chia sẻ đồng quà tấm bánh cho những người xung quanh trong lúc hoạn nạn... những việc tốt đó đều xuất phát từ tấm lòng yêu thương đùm bọc, nghĩa là em làm theo Bác được lòng yêu thương bao la đối với dân tộc, đối với đồng bào rồi! Hay là hôm nay, em thay đồ cùng với chị tham gia công việc trồng cây của Đoàn Thanh niên đi, xem đó là công tác xã hội đầu tiên của em trong năm nay.

     Vợ Út Tiếng hớn hở:

    - Ừ, được à! Chị Hai chờ em vào thay đồ rồi đi cùng chị có được không?

     Chị Hai vui vẻ đáp:

     - Được chứ! Chẳng những chị đứng đợi em mà còn hoan nghênh tinh thần này của em bằng cả hai chân hai tay nữa đó nghen.

   Thế rồi hai người lên xe đạp tất tả chạy đi trên con đường đan thẳng thớm sạch sẽ theo hướng ra con đường liên xã… 

Minh họa: Nguyễn Lưu

      Tối đến, vợ Út Tiếng ngồi đan đát, Út Tiếng đến gần vợ ngồi vừa xem vợ đan giỏ vừa lật tìm những sản phẩm đan đát mà vợ vừa đan xong chất giữa nền gạch bên hiên nhà, rồi nói lời tâm sự với vợ, bình phẩm những chiếc giỏ xinh xinh được vợ tỉ mẩn làm ra. Dường như chợt nhớ ra điều gì Út Tiếng quay sang hỏi vợ:

      - Hồi sáng này em đi đâu mà nhờ dì Ba rước con gái vậy?

       Vợ Út Tiếng vừa đan thoăn thoắt vừa trả lời chồng:

      - Ừ, thì hôm nay em cùng với chị Hai Phụ nữ đi tham gia phong trào trồng cây trên đường liên xã do đoàn thanh niên của xã phát động đó. Trời ơi, ta nói từ hồi nào giờ có tham gia phong trào như vậy đâu. Lúc đầu cảm thấy ngại ngại nhưng khi vào công việc rồi ta nói vui chẳng biết mệt luôn. Giờ mới thấy thấm đau nhức chân tay, đâu anh sẵn tay xoa bóp vai cho em vài cái coi.

      Nghe vợ trả lời thế Út Tiếng nói lời khen tặng:

      -Trời, hôm nay tham gia công tác xã hội nữa ta. Mai mốt có đi trên con đường đó gặp mọi người, chắc anh nở bể mũi quá!

      Vợ Út Tiếng ngừng tay nhìn chồng:

        - Kỳ lạ à nghen! Em tham gia chứ đâu phải anh đâu mà anh nở bể mũi dữ vậy.

        Út Tiếng tiếp lời:

       - Thì đó, anh tự hào về vợ mà. Ở đây có vợ ai giỏi việc nhà lại còn đảm việc xã hội như vợ anh đâu.

        Dường như được chồng khen nên vợ Út Tiếng hơi ngượng nên cô ấy cố phân bua :

      - Anh không biết đó chớ có con Lan bên kia sông, con Lệ, chị Hai Phụ nữ nữa chớ bộ.

        Út Tiếng lại gần vợ hơn:

     - Nhắc đến mới nhớ nghen, hôm nào có qua nhà chị Hai nhớ cám ơn người ta một tiếng, vì nhờ chị mà gia đình mình mới trở nên khấm khá như thế này. Giờ lại có thêm công việc đan đát nữa có tiền cá mắm, học hành cho con, đỡ biết chừng nào.

    Vợ Út Tiếng tỏ vẻ đồng tình với chồng:

     - Không phải chị chỉ giúp đỡ có nhà mình không đâu mà con Lan, con Lệ… Giờ chúng nó thoát nghèo, có nhà, có cửa sạch sẽ, lại đủ ăn đủ mặc chứ không như dạo trước đâu. Hồi sáng gặp nó, nó rủ chừng nào Chi hội Phụ nữ ấp họp nó phải đích thân đi, để đến đó cám ơn chị Hai một tiếng.

    Út Tiếng tiếp lời vợ:

     -Thì đó, cái gì nhờ ơn người ta thì phải nhớ ơn mới được. 

    Út Tiếng thở dài nghĩ ngợi “Nhớ lúc trước chị Hai đến nhà vận động cho vợ tham gia sinh hoạt Chi hội Phụ nữ ấp Rạch Quau, mình có lời nói thái độ không phải với chị, vậy mà chị Hai không giận! Cứ thuyết phục mãi rồi mình mới xiêu lòng, giờ ngẫm lại thấy ân hận quá chừng, thấy có lỗi với chị Hai thật”.

    Thấy chồng cứ im lặng không trả lời mình, vợ Út Tiếng lại gọi:

     - Ông xã! đang nói chuyện làm gì nín thinh như kẻ mất hồn vậy?

    Lúc này, Út Tiếng mới sực nhớ lại và trả lời vợ:

      - Tự nhiên cái nhắc đến chị Hai, anh thấy vợ chồng mình có lỗi với chị quá.

    Vợ Út Tiếng hiểu chồng đang nói về chuyện gì vì thường ngày trong bữa cơm anh ấy vẫn nhắc đi nhắc lại câu nói đó, nên nói lời an ủi:

     -Mà cũng không thể trách anh hết được, cũng là do lúc trước phong trào phụ nữ ấp mình chỉ hoạt động cầm chừng, chị em vào hội ngại đóng tiền hội phí lại không mang lợi ích cho mình, nên lúc chị Hai đến vận động em vào sinh hoạt hội anh mới có lời nói như vậy chớ bộ. Mà công nhận từ khi chị Hai lên làm hội trưởng Chi hội Phụ nữ ấp Rạch Quau này, phong trào hội mạnh quá hé. Cũng nhờ chị Hai tham mưu với cấp trên cho vay vốn rồi hướng dẫn cách chăn nuôi cho nên mình mới thoát nghèo.

    Nghe đến đây Út Tiếng bàn với vợ:

     - Hay là mai mốt mình góp cho hội cặp dê giống đi. Mình giờ thoát nghèo phải giúp cho người khác thoát nghèo chớ.

      Vợ Út Tiếng tỏ vẻ vui mừng:

     - Được à, cứ làm theo ý anh đi. Chuyến này phải nhắc chị Hai ghi nhận thành tích của em trong học tập làm theo Bác nghen. Cái này học tập theo Bác đức tính gì ta... À, là yêu thương đùm bọc con người. Hi, hi, em thương chồng quá chồng ơi!

         Ba tháng sau, khi những hàng dầu hai bên con đường liên xã vừa bén đất, bắt đầu đâm chồi nảy lộc ra cặp lá đầu tiên xanh non mơn mởn thì những cây hoa Hoàng yến, hoa mười giờ cũng bắt đầu nở rộ khiến cho ai đi qua cũng đứng nhìn trầm trồ khen ngợi. Lúc này chị Hai sang nhà vợ Út Tiếng. Nhìn quanh quất không thấy ai chị Hai gọi:

        - Vợ Út Tiếng có nhà không? 

       Vợ Út Tiếng đang cho mấy con dê ăn sau nhà, nghe tiếng chị Hai chạy lên đáp:

        - Có…! Ủa mà chị Hai qua đây chơi hay có việc gì không?

       Chị Hai cười nói:

        - Lâu lâu qua thăm em vậy mà.

        Vợ Út Tiếng tiếp lời chị Hai:

       - Hổm rày em trông gặp chị quá chừng! Gặp để nói chuyện con đường liên xã á chị. Ngày nào em cũng đi chợ ngang qua đó thấy cây cối đâm chồi nảy lộc, còn các khóm hoa đua nhau khoe sắc đẹp ngẩn ngơ người luôn. Ta nói, hôm nào em cũng gặp mấy bà đi chợ thỉnh thoảng cũng có mấy người đi thể dục cứ chốc chốc họ lại dừng lại ngắm hoa rồi khen nức khen nở vậy đó.

        Chị Hai cười hỏi:

    - Có phải em nhận thấy con đường làng năm nào sình lầy, ọp ẹp, bây giờ trở nên hiện đại, văn minh chứ gì?

        Vợ Út Tiếng nhanh nhảu:

     -Ừ! Chị Hai nói đúng rồi đó. Nhìn chúng, em thấy quê mình đẹp thêm ra mà càng yêu càng tự hào về quê hương quá.

       Chị Hai cười:

        - Hi, hi! Tự nãy giờ em nói rất nhiều nhưng chưa đầy đủ. Có một điều quan trọng mà em đã bỏ sót rồi đó.

         Vợ Út Tiếng tiếp lời:

       - Điều gì vậy chị Hai?

     Chị Hai chưa kịp trả lời thì Út Tiếng về, vừa dừng xe thấy chị Hai đang ngồi nói chuyện với vợ. Út Tiếng mừng rỡ hỏi:

     - Chị Hai sang hồi nào vậy?

   Rồi quay sang giục vợ:

    - Sao em không làm ly nước mời chị Hai.

     Vợ Út Tiếng giật mình như sực nhớ điều gì:

      -Trời ơi, tự nãy giờ mãi lo nói chuyện quên mất. Chị Hai thông cảm nhe. Để em vào pha cà phê hai chị em mình vừa nói chuyện vừa giải khát cho vui.

     Chị Hai hơi ngại:

      -Thôi làm nước nôi chi, rót cho chị một ly nước lọc là được rồi.

    Vợ Út Tiếng vừa đi vừa nói:

    - Có gì đâu chị. Hồi chiều, nhỏ em nó đi làm từ Buôn MaThuột về mua tặng cho một ký cà phê đặc biệt ngoài ấy nè. Bây giờ hàng đặc biệt phải đãi người đặc biệt nghen!

     Út Tiếng ra rửa tay rửa mặt rồi ngồi tiếp chuyện cùng chị Hai:

      -Tự nãy giờ chị Hai qua có ra phía sau tham quan chuồng trại chăn nuôi nhà em chưa?

      Chị Hai đáp:

     - Hôm rồi chị sang, vợ em có dắt giới thiệu rồi. Giờ thấy cơ ngơi nhà em được như vầy, chị mừng lắm. À, mà thay mặt Chi hội Phụ nữ cảm ơn sự đóng góp cặp dê của em cho hội nghen. Cặp dê ấy giờ chuyển giao cho vợ chồng thằng Sơn là hộ nghèo trong xóm mình đó. Được cặp dê tụi nó mừng quá trời! Chị mong ngày nào đó, vợ chồng em ấy cũng thoát nghèo như vợ chồng em đây.

      Út Tiếng vẫn hớn hở:

      - Vợ chồng em mang ơn Chi hội Phụ nữ ấp mình, mang ơn chị Hai đây còn không hết, chứ chị cảm ơn em cái gì. Hồi trước chị em trong hội giúp vợ chồng em, giờ em giúp lại coi như đền đáp công ơn những người đã từng giúp mình.

    Lúc này, vợ Út Tiếng bưng cái mâm chất cả ba ly nước mang lên vừa đặt mâm ly xuống chưa kịp mời mọi người cô ấy đã hỏi:

     - Tự nãy giờ em vừa làm nước vừa thắc mắc, trông riết ra đây để hỏi chị Hai. Hồi nãy chị nói, em đã kể thiếu một điều quan trọng  về con đường liên xã của mình là gì vậy chị Hai? Chị chưa trả lời em thì anh Tiếng về làm em quên luôn. Giờ, nhớ lại lòng không khỏi thắc mắc.

     Chị Hai đáp:

    - À, chuyện con đường ấy à! Điều quan trọng là trong cái văn minh sạch đẹp mà người ta khen tặng hàng ngày mà em nghe đó, có công đóng góp của em, của chị và một số chị em phụ nữ trong Chi hội Phụ nữ ấp Rạch Quau này nữa. Giờ, thì em thấy hạnh phúc của việc tham gia phong trào xã hội chưa.

    Vợ Út Tiếng như sực nhớ ra điều gì:

     - À, thì ra là điều đó, mà em cũng cảm thấy hạnh phúc thật chị Hai. Thế nhưng đêm đêm em cũng thường xuyên nhắc với anh Tiếng lời dạy của chị. Đôi lúc việc làm của mình đóng góp cho xã hội cũng không cần ai vinh danh, không cần ai mang ơn đâu. Miễn sao việc làm đó mang lại lợi ích cho xã hội cho hạnh phúc của người khác là đã thấy vui rồi.

      Chị Hai cười:

    - Điều quan trọng là khi thực hiện em cảm thấy hạnh phúc là được rồi. Giờ thì, chị nói rõ mục đích hôm nay chị sang đây cho em hạnh phúc hơn nè. Chi ủy Chi bộ ấp Rạch Quau đã đề cử em đại diện ấp mình đi dự Hội nghị báo công dâng Bác do xã tổ chức nè! Em thấy bất ngờ không?

      Vợ Út Tiếng đang ngồi đứng hẳn lên:

      -Thật hả chị Hai?

      Chị Hai nói:

      - Thật chứ sao không thật! Chuyện chính trị trọng đại nói chơi sao được em!

     Út Tiếng vui mừng ra mặt, nhìn sang vợ cười mỉm. Cũng từ ngày gia đình Út Tiếng tham gia công việc xã hội chẳng những gia đình được thoát nghèo mà còn được mọi người trong xóm này rất yêu quý và nể phục. Đây không chỉ là “chiến công” của vợ mà còn “chiến công” của Út Tiếng trong việc xóa đói giảm nghèo, thực hiện phong trào Học tập làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác Hồ. Chính chị Hai Phụ nữ là người giúp đỡ và khởi nguồn, lan tỏa phong trào này!