Tây Nam Bộ – vùng đất sông nước hữu tình, nơi Vĩnh Long nằm ở vị trí trung tâm, thuận lợi để hội tụ và phát huy những giá trị đặc sắc trong văn hóa ẩm thực của người Việt. Không chỉ lưu giữ nét tinh túy của miền quê miệt vườn, nơi đây còn tạo nên những dấu ấn riêng biệt, trở thành điểm đến lý tưởng cho những ai muốn khám phá vẻ đẹp yên bình, xanh mát của miền Tây. Với hệ thống sông ngòi chằng chịt, phù sa trù phú, những cù lao xanh tươi cùng vườn cây trĩu quả quanh năm, ẩm thực Vĩnh Long thêm phần đặc trưng, gắn liền với thiên nhiên, mùa vụ và tình nghĩa xóm làng.

 Quyển sách “Văn hóa ẩm thực người Việt Tây Nam Bộ trong phát triển du lịch tỉnh Vĩnh Long” của TS. Nguyễn Diễm Phúc được nhà xuất bản khoa học xã hội ấn hành năm 2022. Là một công trình nghiên cứu công phu, góp phần lý giải giá trị văn hóa ẩm thực vùng đất này, đồng thời mở ra những hướng đi thiết thực trong việc khai thác ẩm thực để phát triển du lịch địa phương. Với cách tiếp cận khoa học, hệ thống, cuốn sách không chỉ giới thiệu đặc trưng ẩm thực của người Việt ở Vĩnh Long nói riêng, Tây Nam Bộ nói chung, mà còn đặt chúng trong mối quan hệ mật thiết với điều kiện tự nhiên, lịch sử và đời sống cộng đồng.

Từ tập quán “ăn theo mùa”, sự phong phú của nguồn nguyên liệu sông nước và vườn cây trái là đặc sản ẩm thực tỉnh Vĩnh Long như Bưởi năm roi Bình Minh, Cam sành Tam Bình, Chôm chôm bình Hoà Phước, Khoai Lang Bình Tân,Trái Thanh Trà Bình Minh, Làng nghề tàu hũ ky Mỹ Hoà, Làng nghề bánh tráng cù lao Mây, nước mắm. Cho thấy ẩm thực chính là bản sắc văn hóa độc đáo của vùng đất miệt vườn. Điểm nổi bật của cuốn sách là sự gắn kết giữa nghiên cứu văn hóa và định hướng phát triển du lịch. TS. Nguyễn Diễm Phúc không chỉ dừng lại ở việc mô tả hay phân tích, mà còn đề xuất những giải pháp cụ thể để đưa ẩm thực trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của Vĩnh Long. Những gợi ý như xây dựng tuyến du lịch trải nghiệm “từ vườn ra bếp”, chuẩn hóa và kể chuyện cho các món đặc sản, tổ chức lễ hội ẩm thực theo mùa vụ, hay đào tạo nguồn nhân lực gắn với nông hộ và cộng đồng, đều mang tính khả thi và có giá trị ứng dụng cao. Đồng thời, cuốn sách cũng nhấn mạnh ý nghĩa của việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh hội nhập và phát triển. Bằng việc khai thác hợp lý văn hóa ẩm thực, Vĩnh Long có thể khẳng định sức hút du lịch, mở ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương, đồng thời lan tỏa thương hiệu “Vĩnh Long – miền đất tinh hoa miệt vườn” đến du khách trong nước và quốc tế.

Kim Oanh