Tố Hữu là một nhà thơ lớn, nhà hoạt động cách mạng nổi tiếng của dân tộc. Ông được tôn vinh là “nhà thơ của cách mạng”, “nhà thơ của nhân dân”, “ngọn cờ chiến đấu của thơ ca cách mạng”. Hơn 60 năm sáng tác, ông đã để lại một di sản văn chương vô giá cho dân tộc Việt Nam. Những bài thơ của ông là tiếng nói “đồng ý, đồng chí, đồng tình”, là tiếng nói đồng hành cùng dân tộc, là chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là lời cổ vũ, động viên chiến sĩ, đồng bào viết nên bản anh hùng ca bất hủ trong thời đại Hồ Chí Minh, là tiếng lòng của bao thế hệ người Việt Nam... Dù ông đã đi xa, nhưng hình ảnh một người cộng sản kiên trung, một nhà thơ lớn của dân tộc vẫn luôn sống mãi cùng thời gian và là niềm tự hào của bao thế hệ người Việt Nam.“Nhà thơ để lại dấu ấn sâu sắc trong văn hóa dân tộc, hồn thơ của ông sẽ mãi vang vọng tới mai sau”. (Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm)

Nhân kỷ niệm 103 năm ngày sinh nhà thơ Tố Hữu (04/10/1920 - 04/10/2023), Thư viện tỉnh Vĩnh Long xin giới thiệu đến bạn đọc quyển sách “Tố Hữu thơ và đời” do nhóm Trí thức Việt tuyển chọn, được Nhà xuất bản Văn học ấn hành năm 2012, in trên khổ giấy 13 x 20.5 cm sẽ giúp bạn đọc hiểu thêm về cuộc đời và sự nghiệp thơ ca của nhà thơ Tố Hữu - “cây đại thụ” trong làng thơ cách mạng Việt Nam.

Với độ dày 258 trang, nội dung quyển sách gồm hai phần.

Trong Phần một. Tác phẩm, sách giới thiệu đến bạn đọc những tập thơ tiêu biểu, đặc sắc nhất của nhà thơ Tố Hữu. Mỗi tập thơ của ông đều gắn liền với từng chặng đường cách mạng của dân tộc Việt Nam. 

“Từ ấy” (1937-1946), là tập thơ đầu tay của Tố Hữu viết trong hoàn cảnh đất nước còn trong tình cảnh nô lệ. Là tiếng lòng tha thiết của một thanh niên cộng sản bắt đầu giác ngộ lý tưởng cách mạng. 

“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lý chói qua tim

Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim…”. 

“Việt Bắc” (1947 - 1954), là bản hùng ca ngợi ca về cuộc kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ mà hào hùng, oanh liệt của quân và dân ta; ca ngợi về Đảng, Bác Hồ, về đồng bào Việt Bắc, bà mẹ nông dân, anh vệ quốc quân, chị dân công, chú bé liên lạc,... 

“Không gì vinh bằng chiến đấu dưới cờ

Đảng chói lọi Hồ Chí Minh vĩ đại!

Con nhớ hết mỗi lời Người dạy:

Kháng chiến gian nan, kháng chiến trường kỳ

Bác bảo đi, là đi.

Bác bảo thắng, là thắng.

Việt Nam có Bác Hồ

Thế giới có Xta-lin.

Việt Nam phải tự do

Thế giới phải hoà bình!

Chúng con chiến đấu hy sinh

Tấm lòng son sắt, đinh ninh lời thề.”

(Trích: Sáng tháng Năm - Việt Bắc)

Hay:

“Chiến sĩ anh hùng đầu nung lửa sắt

56 ngày đêm mưa dầm, cơm vắt

Máu trộn bùn non, gan không nún, chí không mòn”.

(Hoan hô chiến sĩ Điện Biên - Việt Bắc)

 “Gió lộng” (1955 - 1961), ra đời khi đất nước bước vào giai đoạn xây dựng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và tiến tới giải phóng miền Nam thống nhất nước nhà. 

“…Ðường giải phóng mới đi một nửa

Nửa mình còn trong nước lửa sôi

Một thân không thể chia đôi

Lửa gươm không thể cắt rời núi sông

Bắc Nam sẽ lại về trong một nhà!”

(Trích: Ba mươi năm đời ta có Ðảng - Gió lộng)

“Ra trận” (1962 - 1971), “Máu và hoa” (1972 - 1977), được sáng tác trong những năm kháng chiến chống Mỹ, ca ngợi chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là niềm tự hào, niềm vui chiến thắng sau ba mươi năm trường chiến đấu.

“Ba mươi năm, trường kỳ kháng chiến

Ta đã đi. Và ta đã đến

Thật đây rồi, hạnh phúc cầm tay

Độc lập - Tự do, từ nay vĩnh viễn”

(Trích : Vui thế hôm nay - Máu và hoa)

Dõi theo từng chặng đường thơ của Tố Hữu, bạn đọc sẽ dễ dàng nhận thấy con đường sự nghiệp văn chương của nhà thơ Tố Hữu đều gắn với những thăng trầm lịch sử. Mỗi thời khắc lịch sử của dân tộc đều được ông lấy làm cảm hứng sáng tác và tạo nên dấu ấn riêng trong phong cách sáng tác của chính mình. “Thơ Tố Hữu đã “vẽ” lại bức tranh lịch sử của cách mạng nhân dân Việt Nam thông qua các chặng đường hoạt động của người chiến sĩ cộng sản Tố Hữu. Mỗi tập thơ của ông gắn với một giai đoạn lịch sử của dân tộc, từ khi ông giác ngộ cách mạng những năm 1937, cho đến khi đất nước giành độc lập, rồi trải qua cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, cho đến ngày thống nhất đất nước…”

Đến với Phần hai. Về tác phẩm và tác giả, sách chia sẻ đến bạn đọc một số bài phê bình, những công trình nghiên cứu về thơ Tố Hữu dưới góc nhìn của những nhà thơ, nhà phê bình qua những bài viết như: “Tố Hữu - Hơn 60 năm đường thơ” (Phong Lê); “Đọc lại Tố Hữu, 2010” (Vũ Quần Phương); “Sự phát triển thể tài của thơ Tố Hữu” (Trần Đình Sử); “Mùa xuân trong thơ Tố Hữu” (Lê Thị Bích Hồng),... Mỗi tác giả đều có những nhận định riêng nhưng đều có chung nhận xét: Thơ Tố Hữu là thơ trữ tình - chính trị, giàu tính nhạc điệu, đậm bản sắc dân tộc, thấm đẫm tinh thần cách mạng, tình yêu quê hương, đất nước, mang tầm vóc của lịch sử và thời đại.

Tố Hữu một tài năng thơ ca thuộc về nhân dân và dân tộc. Ông đã để lại cho nhân dân và dân tộc một tài năng thơ ca mà không ai phủ nhận được. Thơ ông sống mãi với thời gian, với lòng yêu mến của nhiều thế hệ bạn đọc, như nhà thơ Trần Đăng Khoa chia sẻ: “Thơ Tố Hữu đã lặng lẽ dẫn đường cho tôi học tập và làm thơ, dạy tôi biết yêu nước, thương dân, biết gắn bó cuộc đời mình với thơ ca và với cách mạng, đặc biệt. Thơ Tố Hữu đã góp phần rất quan trọng để dạy tôi làm người, trước hết là một người lính, biết bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ những giá trị chân chính và nhân văn trước sự xâm lăng của cái ác, cái xấu, của thói lưu manh và sự vô trách nhiệm...” 

Sách hiện có tại Thư viện tỉnh Vĩnh Long. Xin trân trọng giới thiệu.

Ký hiệu: 895.922134/T450H

Ngọc Diệp